با مراجعه به متخصص تغذیه، اولین درخواست وی انجام آزمایش کامل خون است تا از سالم بودن ارگان‌ها، عدم وجود بیماری، نحوه عملکرد و میزان ویتامین‌ها و املاح مربوط به بدن شما مطمئن شوند. گاهی کمبود برخی ویتامین‌ها و املاح بدن می‌تواند زمینه‌ساز چاقی باشد. طبق تحقیقات اخیراً ثابت‌شده، کمبود ویتامین D می‌تواند زمینه‌ساز چاقی باشد. علاوه بر آن برخی بیماری‌های هورمونی و بیماری‌های مربوط به غدد ازجمله تیروئید زمینه‌ساز ابتلا به چاقی می‌باشند. برخی از عوامل چاقی به شرح زیر است:

  • عدم ترشح هورمون تیروئید کافی، موجب کندی متابولیسم شده و این احتمال اضافه‌وزن و چاقی را افزایش می‌دهد.
  • ·پیری و افزایش سن موجب کند شدن متابولیسم می‌شود بنابراین کالری کمتری در بدن می‌سوزد.
  • اضافه‌وزن مرتبط با یائسگی به دلیل تجمع چربی در اطراف مچ و شکم می‌باشد.
  • بیماری کوشینگ، یکی از شایع‌ترین علائم چاقی است. بیماری که در آن هورمون کورتیزول زیادی در بدن تولید می‌شود. از نشانه‌های کوشینگ می‌تواند حتی در اثر مصرف کورتون‌ها هم که برای درمان آسم استفاده می‌شود یادکرد.
  • بسیاری از زنان مبتلابه تخمدان پر از کیست، در تخمدان‌هایشان کیست‌های کوچک دارند. این مشکل ممکن است روی تعادل هورمون‌هایی که در دوران قاعدگی زنان ترشح می‌شود تأثیر بگذارد.
  • افرادی که سیگارشان را ترک می‌کنند در حدود 2 تا 5/4 کیلوگرم، وزن اضافه می‌کنند. وقتی فردی سیگار را ترک می‌کند، میزان میل او به مصرف مواد غذایی بیشتر خواهد شد. البته این موضوع بهانه خوبی برای کشیدن سیگار نیست!! مضرات حاصل از استعمال دخانیات غیرقابل‌جبران است.
  • اینسومنیا، آپنه ی خواب، سندرم پاهای بی‌قرار و هر عامل دیگر بی‌خوابی، موجب اضافه‌وزن خواهد شد. اختلال خواب منجر به تحریک گرسنگی شده و درنتیجه اگر فرد به‌اندازه کافی نخوابد، دچار پرخوری می‌گردد.
  • بسیاری از افراد دچار افسردگی، احساس نیاز به خوردن غذا را در خود می‌یابند و اصطلاحاً به"پرخوری عصبی" روی می‌آورند. و برخی نیز به دلیل مصرف برخی داروهای چاق‌کننده‌ی ضدافسردگی (و نه همه آن‌ها)، دچار اضافه‌وزن می‌شوند.
  • برخی افراد به دلیل تحرک ناکافی دچار چاقی می‌شوند .

برخی اختلالات درد خود زمینه‌ساز بروز چاقی است. هر بیماری‌ای که موجب ایجاد دردهای مزمن شود ازجمله فیبرومیالژی، ورم مفاصل و سیاتیک موجب اضافه‌وزن خواهد شد.

اکثر مردم زیبایی را در چانه، ابرو، بینی و صورت می‌پندارند، به همین دلیل آمار اعمال جراحی زیبایی در دهه اخیر در ایران به بالاترین میزان خود رسیده است. اما جالب است بدانید آنچه از نتیجه تحقیقات حاصل‌شده و چیزی که در برخورد اول‌نظر همگان را به خود جلب می‌کند، داشتن  پوست صاف و سالم و تناسب‌اندام است.

اصلاً تابه‌حال به این موضوع فکر کرده‌اید که چه زمانی دچار چاقی می‌شویم؟ گاهی برخی پرخوری‌ها ناشی از افکار پریشان ماست که از آن به پرخوری عصبی یاد می‌شود و البته هزاران بیماری جسمی و یا روحی مختلف وجود دارد که ممکن است هرکدام سهمی در اضافه یا کاهش وزن ما داشته باشند. گاهی پرخوری ناشی از عادات اشتباه ماست که درگذر زمان در ذهن ما نهادینه‌شده و متأسفانه هیچ تلاشی در جهت رفع این عادات اشتباه و تغییر سبک زندگی­مان نمی‌کنیم و همیشه قبل از پیشگیری به دنبال علاج هستیم. اما اگر بدانیم برای کم کردن هر کیلوگرم از وزن بدن چقدر باید وقت گذاشت و مشقت کشید، ضمن تغییر عادات اشتباه ، در جهت تغییر سبک زندگی خودمان و سپس اطرافیانمان تلاش خواهیم کرد.

الف) چه زمانی چاقی سراغ ما می‌آید؟

به‌طورکلی زمانی که مجموع دریافتی‌های مواد غذایی روزانه بیش از مصرف روزانه­مان باشد دچار اضافه‌وزن خواهیم شد. به‌عبارت‌دیگر زمانی که کالری مواد دریافتی بیش از فعالیت روزانه ما باشد منجر به اضافه‌وزن می‌گردد. پس برای رژیم لاغری یا باید میزان دریافتی­مان کمتر باشد یا میزان فعالیت روزانه‌مان را افزایش دهیم تا بتوانیم وزن خود را کاهش دهیم. تجربه نشان داده، اکثر رستوران‌ها میزان بیشتری از نیاز فرد را در هر وعده غذایی سرو می‌کنند. این حجم غذا شاید معادل کالری 3 روز باشد لذا سعی کنید کمتر در رستوران غذا میل کنید. غذاهایی که به‌سرعت جذب و منجر به افزایش وزن می‌شوند عبارت‌اند از: فست فود، آبمیوه غیرطبیعی، سبوس گندم، نوشیدنی‌های شیرین، چیپس سیب‌زمینی و انواع سیب‌زمینی، کره

قانون ساده‌ای که منجر به کاهش وزن می‌شود همان کاهش دریافتی روزانه همراه با افزایش فعالیت روزانه (تمرین‌های ورزشی) به‌صورت مداوم ولی آهسته می‌باشد که بیش از هر برنامه رژیم غذایی طولانی‌مدت و ورزش سنگین مؤثر بوده و منجر به ثابت ماندن وزن بدن خواهد شد.

آغاز چربی سوزی و شروع کاهش وزن پس از نیم ساعت فعالیت ورزشی خواهد بود لذا هر چه تمرینات ورزشی به شکل استقامتی و مداوم باشد، بهتر به کاهش وزن کمک می‌کنند. (کوهنوردی، دوی نرم، شنا). از طرفی کم کردن وزن در مدت‌زمان کوتاه و با رژیم سخت منجر به بازگشت  مجدد چاقی می‌گردد لذا همواره در نظر داشته باشید، رژیم سخت منجر به کاهش ویتامین‌ها و املاح ضروری شده و پس از مدتی متابولیسم بدن را کاهش می‌دهد و سلول‌ها به شرایط جدید (دریافت کالری کم) عادت کرده و در صورت ادامه، نه‌تنها منجر به کاهش وزن نشده بلکه باعث افزایش وزن بدن نیز می‌گردد. در حین رژیم غذایی، نوشیدن آب فراوان، قهوه و چای سبز فراموش نشود چون به سوزاندن چربی در بدن کمک می‌کند. هر فنجان چای سبز به میزان قابل‌توجهی متابولیسم بدن را بالا می‌برد به‌نحوی‌که پس از گذشت 1سال به‌تنهایی و بدون دخالت سایر عوامل، قادر به کاهش وزن حدود 3 کیلو خواهد بود. خوردن آب‌خنک نیز بهتر از آب ولرم است، زیرا برای رسیدن به دمای بدن، به میزان زیادی گرما از محیط بدن دریافت می‌کند، که این میزان کالری دریافتی به سوختن چربی‌های اضافی در بدن کمک می‌نماید.

یک نکته کلیدی اینکه از میوه‌ها و سبزیجات گِرم منفی برای کاهش وزن استفاده کنید. میوه‌ها و سبزیجات گِرم منفی به سبزی‌هایی اطلاق می‌شود که برای هضم نسبت به سایر مواد به انرژی بیشتری نیاز دارند، یعنی بدن برای هضم آن‌ها انرژی بیشتر یا به عبارتی کالری بیشتری می‌سوزاند و درعین‌حال نمی‌تواند کالری بیشتری برای خود ذخیره کند. به عبارتی باعث سوختن چربی‌ها می‌شود.

انواع سبزي‌هاي گرم منفی شامل: مارچوبه، چغندر كلم، كلم بروكلي، هويج، گل‌کلم، كرفس، كاسني، فلفل قرمز، خيار، شاهي، سير، لوبيا سبز، كاهو، پياز، تربچه، اسفناج، شلغم و کدوسبز است.

در ادامه مطلب قبلی، انواع میوه‌های چربي سوز شامل: سيب، زغال‌اخته، طالبي و گرمك، گريپ فوروت، لیموترش، انبه، پرتقال، هلو، آناناس، تمشک، توت‌فرنگی، گوجه‌فرنگی، نارنگي و هندوانه است و هنگام مصرف میوه‌ها و سبزیجات، به‌جای رنده کردن، آن‌ها را در قطعات بزرگ خردکرده تا مدتی را صرف جویدن نمایید. وزن غذا چیزی است که منجر به پر شدن معده شما و احساس سیری می‌شود. همچنین استفاده از انواع فلفل سیاه، سفید، قرمز، خردل، زیره، هل، زنجبیل و دارچین متابولیسم بدن را بالابرده و کمک به کاهش وزن می‌شود.

اشتباهی که اکثراً آن را تجربه می‌کنند، خوردن شیرینی خامه‌ای و شکلات  حین برنامه کاهش وزن می‌باشد،که آن را کاملاً متوقف می‌کند. البته چون مصرف غذاهای قندی متوقف می‌شود، فشارخون  در زمان رژیم غذایی پایین است، ولی این موضوع موقتی است و دلیلی برای نگرانی نخواهد داشت.

همواره بخاطرداشته باشید، فاصله بین آخرین وعده غذایی روزانه تا زمان خواب حداقل 6 ساعت باشد (6 ساعت قبل از خواب از خوردن خودداری شود). جالب است بدانید برخلاف تصور عموم، خواب کافی، کمک به کاهش وزن می‌نماید.

اگر بعد از یک‌شب که نتوانستید درست بخوابید همه غذاهای پرکالری درخشش عجیبی برایتان دارند، کاملاً طبیعی است. بیشتر افراد زمانی چشمشان به دنبال غذاهای پرکالری است که مدت‌زمان کمی توانسته‌اند بخوابند. بدیهی است که این حالت به افزایش وزن منجر خواهد شد. امروزه محققان بر این باورند که هورمون‌های تنظیم احساس گرسنگی، لپتین و گرلین زمانی از کنترل خارج می‌شوند که خواب کافی نداشته باشیم.

یکی دیگر از تصورات اشتباه، استفاده از آب‌غوره یا سرکه سیب و یا موارد مشابه به‌صورت ناشتا و یا در انتهای شب به‌منظور کاهش وزن است و انتظار دارند بدون اصلاح رژیم غذایی یا فعالیت ورزشی تنها با این مواد لاغر شوند. اين مواد حالت اسيدي دارند و مصرفشان براي آن‌هایی كه تأخیر هضم غذا دارند توصيه مي‌شود و در طب سنتي‌ ما خواصي برايشان ذکرشده است. اما تصور اينكه اين مواد چربي‌ها را مي‌سوزاند، اشتباه است و هيچ منبع كافي علمي براي دفاع از اين خاصيت ذکرشده نداريم. پس به اين بهانه كه با خوردن چند غذا می‌توان لاغر شد، نمي‌شود از رژيم گرفتن و ورزش كردن شانه خالي كرد.

فراموش نشود هر 1 کیلو معادل 7700 کالری می‌باشد و نحوه تغذیه شما برای کم کردن 1 کیلو در هفته (4کیلو در ماه) این‌گونه خواهد بود که وزن خود را در20 ضرب کرده و معادل آن، دریافتی کالری روزانه شما خواهد بود. به‌عنوان‌مثال وزن 70 کیلوگرم، روزانه 1400 کالری برای کاهش وزن 1 کیلو در هفته، معادل 4کیلو در ماه نیاز دارد.

بالا