شنبه, 29 آبان 1395 ساعت 00:09

آشنایی با روماتیسم قلبی، علائم، عوارض و راهکارهای درمانی

گردآوری شده توسط

آنژین‌های گلو به دو نوع اصلی ویروسی و باکتریال تقسیم می‌شود که نوع باکتریایی آن از اهمیت بیشتری برخوردار است، معمولاً با آنژین چرکی شناخته می‌شود و علائمی مثل گلودرد شدید و تب دارد. متأسفانه بسیاری از افراد این گلودردها را علامت یک سرماخوردگی معمولی تلقی می‌کنند که خود‌به‌خود درمان می‌شود به همین دلیل هم‌فکر می‌کنند مراجعه به پزشک ضروری نیست و مشکل با داروهای متداول سرماخوردگی یا تجویزهای غیرتخصصی و بدون مجوز پزشک حل خواهد شد. این در حالی است که گلودرد اطفال در هر شرایطی باید جدی گرفته شود چون می‌تواند به روماتیسم قلبی منجر شود و سلامت قلب را نشانه بگیرد.

روماتیسم قلبی حاصل روماتیسم مفصلی است که در اثر ورود یک میکروب به نام «استرپتوکوک» به بدن و به دنبال یک گلودرد چرکی و آنژین در سنین کودکی تا پانزده‌سالگی ایجاد می‌شود. درواقع با ورود این میکروب، سیستم ایمنی ضعیف شده و علائمی مثل درد و ورم مفاصل، مشکلات قلبی، بیماری کره (حرکات پرشی و غیرارادی در مفاصل بزرگ)، برآمدگی‌های زیرپوستی و قرمزی پوست جلوی شکم بروز می‌کند.

البته درد ناشی از روماتیسم قلبی، پلی آرتریت است که به عبارتی محل درد ثابت نیست و به‌صورت گردشی حس می‌شود. به‌عنوان‌مثال، مفصل زانوی راست متورم و دردناک شده و پس از بهبود این ناحیه تورم و درد در مچ دست چپ بروز می‌کند. بعد از مدت کوتاهی هم این درد در مچ پای چپ احساس می‌شود و با از بین رفتن درد این ناحیه کم‌کم پای راست درگیر خواهد شد.

در برخورد با این بیماری تا چه زمانی باید دارو مصرف کرد؟ در پاسخ به این سؤال باید گفت مصرف داروهای قلبی مادام‌العمر است و مانند مبتلایان به فشارخون، دیابت و سکته قلبی باید تا آخر عمر دارو مصرف کنند تا با مشکلی مواجه نشوند. بنابراین با بهبود موقتی دردهای ناشی از بیماری نباید مصرف داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع کرد.

گاهی اوقات ممکن است بیماری روماتیسم قلبی درگیری سیستم مغز و اعصاب نیز وجود داشته باشد که با حرکات پرشی و غیرارادی و سریع اندام‌ها، ضعف عضلانی و اختلالات خلقی مشخص می‌شود. حتی یکی از نشانه‌های بسیار مهم این بیماری در کودکان سنین مدرسه تغییر دستخط آن‌هاست که با پیشرفت بیماری عصبانیت، بی‌قراری و اختلال درراه رفتن هم بروز می‌کند.

در مواردی از روماتیسم قلبی، لایه‌های مختلف قلب درگیر شده و بسته به این‌که کدام لایه (داخلی، پرده قلب یا عضله قلب) آسیب‌دیده، علائم و به دنبال آن درمان‌ها متفاوت خواهد بود. اگر لایه داخلی قلب درگیر شود، تنگی و نارسایی دریچه میترال و همچنین تنگی و نارسایی آئورت ایجاد می‌شود. معمولاً آسیب‌هایی که روی دریچه‌های قلبی ایجاد می‌شود دائم بوده و برگشت‌پذیر نیست، اما علائم و ناراحتی‌های ناشی از این بیماری‌ها را می‌توان به‌وسیله درمان دارویی، جراحی‌های ترمیمی یا تعویض دریچه یا استفاده از بالون و کاهش داد.

آسیب پرده قلب نیز بروز بیماری پریکاردیت را به همراه دارد. به‌این‌ترتیب غشایی که دور قلب را می‌پوشاند، دچار التهاب شده و این التهاب باعث محدودیت در کارایی عمل پمپاژ قلب خواهد شد. شایع‌ترین علامت پریکاردیت یک درد خنجر مانند در مرکز یا سمت چپ قفسه سینه (نزدیک قلب) است که گاهی اوقات این درد به سمت گردن یا شانه نیز انتشار می‌یابد. همچنین این درد ممکن است به‌آسانی با علائم یک حمله قلبی اشتباه گرفته ‌شود و هنگام خوابیدن یا در زمان نفس کشیدن عمیق، درد معمولاً بیشتر خواهد بود.

در بیماران مبتلابه روماتیسم قلبی (تب روماتیسمی حاد) دو گروه درمان وجود دارد؛ درمان آنتی‌بیوتیکی ضداسترپتوکوکی و درمان تظاهرات بالینی بیماری. در مرحله اول درمان آنتی‌بیوتیک به‌سرعت آغاز می‌شود، اما اهمیت پیشگیری‌های ثانویه را نباید نادیده گرفت تا از عفونت استرپتوکوکی مجدد در دستگاه تنفس فوقانی جلوگیری شود. معمولاً دوره درمان بسته به شرایط بیمار و قسمت‌های درگیر، متفاوت است و این احتمال وجود دارد بیمار تا مدت‌ها تحت نظر باشد و داروهای مختلفی دریافت کند.

ازآنجاکه روماتیسم قلبی فقط تا پانزده‌سالگی بروز می‌کند، بزرگ‌سالان در معرض این بیماری قرار ندارند. بنابراین حالا که در فصل سرماخوردگی و آنفلوانزا و بیماری‌های این‌چنینی قرار داریم بهتر است بیشتر مراقب کودکان باشید و اگر دچار سرماخوردگی شدند خطر روماتیسم قلبی را باوجود شایع نبودن جدی بگیرید و به‌جای دادن انواع و اقسام داروها و درمان‌های خانگی در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.

خوانده شده 914 دفعه آخرین ویرایش در شنبه, 06 آذر 1395 ساعت 00:51
Dr. Mariyet Zahedi Nik

I completed studies in two universities with two different majors at the same time(commercial management and software engineering). Then turned to my great love, medicine, by studying social working and nursing in Iran. After that I  immigrated to Austria and studied medical Informatics and Pharmacy in German in Vienna University .In 2011 and 2012 I was awarded as an Outstanding Student from” The students living abroad.” Due to some problems I had to stay and live in Iran for some years.  Having been here in Tehran only 3years, I am now finishing my education in Pharmacy in Shahidbeheshti University.

بالا